‘’..O halde bir Kent sigarası yakınız. Sanatçı sahneye çıkmadan önce, yarışçı kaskını takmadan önce, ressam tablosunu imzalamadan önce, işadamı en önemli hissedarına hayır demeden önce Kent içiyor!.. Sigara kül tablasında söndürülür söndürülmez kesin, hesaplı ve geri dönüşü olmayan eylem başlar. Ya da yazısı 2 milyon okura ulaşan bu gazeteci gibi Marlboro içiniz. Çok klas bir eşiniz ve bir Alfa Romeo 2600 Sprinte’iniz var mı? Eğer bir de tıraş losyonu olarak Green Water’ı kullanıyorsanız, bu büyük toplumsal ve ekonomik konum mükemmel üçlüsünü oluşturacak, sanayi sonrası soylulukta yerinizi alacaksınız!..’’(Jean Baudrillard-Tüketim Toplumu)
Kapitalist sistem , varlığının devamını sağlayabilmek için çeşitli araçlar ortaya koymuş ve insan hayatına haddinden fazla müdahalede bulunmuştur. İhtiyaç fazlasını üretebilmek için insan gücü, hiçte insani olmayan koşullarda kullanılmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte insan gücüne ihtiyaç azalmış, çalışan ve sürekli üreten insan ise günümüzde yerini tüketen insana bırakmıştır. Bugün sistem için gerekli olan tek şey ise; ‘’gereğinden fazla tüketen insan’’dır. Köleci toplumda, kimi düşünürlerin, tanrı tarafından efendilerine hizmet etmeleri için gönderilen kölelere işaret ettiği gibi günümüz zihniyeti de ‘’İnsan ihtiyaçları sınırsızdır , insan doğası gereği tüketmek zorundadır’’ gibi kapitalist söylemlerle insanları bu sahte hayatın doğal olduguna dair dayanak oluşturmaktadır. Çok uzun olmayan bu süreçte insanı insan yapan değerler, kapitalizmin -geleceği için- yarattığı tüketim çılgınlığına paralel olarak şekillenmiş, doğalın yerini yapay almıştır. Tüketimin devamlılığında rol oynayan reklamcılık ise bu anlamda insanların ihtiyaçlarını karşılamaktan ziyade onlara ihtiyaç yaratmakla görevlidir. Bu durumda hangi nesnenin, ne amaçla kullanımı söz konusu değildir, aksine temel amaç bireyi nesneye özendirmesi ve bir şekilde onu denemeye teşvik etmesidir. Tüketici konumundaki birey, popüler kültürün de etkisiyle kendisi için marjinal farklar yaratarak toplum nezdinde kabul görür. Birey, tükettiği ölçüde özgürdür ve tükettiği müddetçe yaşar.
Hollanda asıllı Fransız yönetmen Jan Kounen’in, Frederic Beigbeder’in 99F adlı otobiyografik romanından sinemaya uyarladığı 99 Francs, ürünler dünyasına vurulan sıkı bir yumruk niteliğindedir.
‘’Son teslim tarihi olan her şey gibi insan da bir ürün sayılır.Ben reklamcıyım.Asla sahip olamayacağınız şeylerin hayalini kurmanızı sağlarım; gökyüzü hep mavi, kadınlar daima güzel, mükemmel fotoşoplanmış mutluluk.. Dünyayı güzelleştirdiğime inanıyor musunuz? Aksine, içine ediyorum.’’
Dünyanın en büyük reklam şirketlerinden birisi olan Ross and Witchcraft’ ta reklam metini yazarlığı yapan Octave Parango, yarın ne isteyeceğimize karar verip beyinlerimize tecavüz eden birkaç iyi adamdan birisidir. Bu işin karşılığında Tokyo ve Paris’ten giyinir, en kaliteli kokaine ve en güzel kadınlara sahip olur. Filmin açılış sekansında, sistem tarafından yaratılan Octave’ın yüksek bir binadan düşüşü yer alır, film boyunca da yer yer Octave’ın düşüşü gösterilir. Renkli bir kişiliğe ve başarılı bir iş yaşamına sahip olan Octave Parango’nun hayatını iki olay değiştirir; Sophie’nin onu terk etmesi ve Starlıght yoğurt reklamı.Yapay yaşantısının farkına varmasını sağlayan bu iki olay, Octave’ın çıldırışının başlangıcı olur. Çirkinleşen dünyaya yine kendi silahıyla, Starlıght reklamını sabote ederek saldırır. Mizah ve dramla harmanlanan 99 Francs, iyi bir taşlamadır. Filmde kullanılan çeşitli görsel efektlerle dikkat çektiği gibi(Octave’ın, rahimdeki ceninle olan sahnesi ve arabada şekerleme yaptıkları sahne gibi) Octave’ın katıldığı beyin yıkama toplantıları ve tüketim kirliliğine dair görüntüler ise izleyicide rahatsızlık hissi uyandırmaktadır. Ayrıca final için iki farklı seçenekte izleyiciye sunulmuştur.
99 Francs’ın iyi bir uyarlama olup olmadığı belki tartışılabilir ancak sağlam bir sistem eleştirisi olduğunu söyleyebiliriz. Umarım gelecekte biz sanayi sonrası soylular, yeterince tüketmediği için öldürülen insanlara şahit olmayız.
Her şey satılıktır
Aşk, sanat,dünya
Sen, ben
Özellikle de ben..
Torrent Linki: http://kat.ph/usearch/99%20francs/
Melih ÇAPRAZ
