Yunan sinemasının son mucizelerinden olan bu film dışarıdan bakıldığında " Samimi Bir Cinselliğe Giriş Denemesi" olarak görülebilir. Nitekim film hakkındaki yorumlardan da filmin bu şekilde okunduğu anlaşılıyor. Lakin mesele bu kadar basit değil.
Filmin temel karakterlerini ölmek üzere olan ateist bir baba, onun toplum içinde olmasına rağmen toplumdan ayrı duran kızı ve kızının arkadaşı oluşturmakta. Oldukça samimi ve naif bir dil kullanılan filmde, insanın insansı yanı ortaya çıkarılmakta. Yönetmenin sürekli Attenbourg'un belgesellerini izleyen baba ve kızı, bunun yanı sıra hayvan figürlerini taklit etmeleri ve birbirlerine böyle yaklaşmalarının üzerinde durması da insan kavramını öne çıkarmakta önemli bir rol oynuyor. Filmin özelde incelediği konu ise tabu. Tabunun bu derece önemli bir olgu olarak filmde ön plana çıkmasını da, tabuların insana özgü olmasından kaynaklandığını düşünüyorum. Başka bir canlı formunda rastlayamayacağımız tabular bu çağın sorgulanması gereken meselelerinden biri olarak önümüzde duruyor. Zira edebiyattan bilime, nice yol katetmiş "akıl fikir sahibi bireyler" dahi bu tabuların etkisinden kurtulamamakta, ürünlerini dokunulması yasak mevzulardan uzak tutarak işlemektedir. Nitekim Darwin'in "Seksüel Seçilim" kuramı da bilim adamlarının cinsellik tabusundan dolayı uzun yıllar gözardı edilmiştir. Elbette ki sadece cinsellik tabumuz yok. Estetik tabularımızın da sorgulanıyor oluşu filme asıl değerini veren kısım. Bu bağlamda film hemen hemen bütün eleştirmenler tarafından, estetik değerlerin sorgulandığı Kynodontas filmine benzetilse de sadece ortak bir amaç güttüklerini söyleyebiliriz: "Sorgulama"
Tabu kavramı, çocuklarda gelişmemiştir. Bu nedenle zihinleri ve devinimleri özgürdür. Yönetmenin filmi işlerken bundan sıkça faydalandığı gözlemleniyor. Nitekim filmi izlerken bugünün gözüyle absürd ya da aptalca gelen çoğu devinimi, çocukken bizlerinde gerçekleştirmiş olduğunu görüyoruz. Peki neden vazgeçtik bu hareketlerden ya da ne sebep oldu bizim bugün pek bir mantığa oturtamadığımız tabularımızın oluşumuna. Yönetmen buna babanın ağzıyla cevap veriyor, örneğin ensest tabusunu soran kızına baba: "Biz memelilerin böyle tabulara sahip olmasının bir nedeni var. Türümüzün noksansız bir şekilde üremesini sağlıyor." diye cevap vermektedir. Yani yönetmenin tabulara karşı, anlamsız bir karşı duruş sergilemekten ziyade bunları sorgulanabilir hale getirmeye çalışıyor. Freud'un dediği gibi : "Siz daha çok cevap bulmaya çalışıyorsunuz, biz ise daha çok soru sorma derdindeyiz." Peki ya estetiğe dair tabularımız? Neden filmde aralarda geçen iki kız arkadaşın dans figürleri bizi bu denli rahatsız ediyor? Dans etmenin ya da herhangi bir devinim türünün doğaya ne zararı olabilir ki? Estetik değerlerimiz ne amaçla bu kadar dar çerçevelere sığdırılıyor? Bence asıl sorgulanması ve asıl üzerinde yol katedilmesi gereken mesele bu. Kızın bilişsel düzeyine göre cinsellik tabusunun bu denli ön planda olması ise bunu sorgulamayı kolaylaştırıcı bir yöntem.
Yunan sineması, Yunan felsefesinin analitik sorgulama becerisini sinemaya aktararak, sinemaya yeni bir soluk kazandırmada önemli bir görev üstleniyor ve bize sinemanın birey üzerinde bütün alanlardan daha öte ve daha etkili bir iz bıraktığını ispatlıyor.
Torrent Linki: http://kat.ph/usearch/attenberg/
Ömer Mızrak
