26 Temmuz 2012 Perşembe

Der Siebente Kontinent (Yedinci Kıta) - M. Haneke - 1989



      Avusturyalı yönetmen Michael Haneke’nin gerçek bir olaydan esinlenerek 1989 yılında çektiği Yedinci Kıta ; Benny’nin Videosu ( 1992) ve Tesadüfi Bir Kronolojinin 71 Parçası(1994) ’ndan oluşan ‘Şehir’ üçlemesinin ilk halkasını oluşturmaktadır. Michael Haneke’nin dünya görüşünü şekillendiren anti-kapitalist tavrı ve kentli orta sınıfın içinde bulunduğu anlamsızlık olgusu ,diğer Haneke filmlerini beslediği gibi bu üçlemeyi de ön plana çıkaran konulardır.

      Kapitalizm , varoluşundan itibaren insana dair her alanda yıkımını sürdürmüştür.Kariyerizm , liderlik ve bireysel özgürlük gibi süslü argümanlarla insanlara umut vaat eden kapitalizmin bu yıkımından kutsal ilan ettiği,kurumsallaştırdığı aile de nasibini almıştır. Beton duvarlar arasına sıkıştırılmış , medya, süper market, tv ve çeşitli aktivitelerle uyuşturulan kentliler gittikçe hissizleşerek , çevresine karşı duyarsızlaşan geleceği hakkında fikir üretemeyen et yığınlarına dönüşmüşlerdir. Kentli insanın bu iç çekişleri, çeşitli alanlarda ve edebiyat dünyasında oldugu kadar sinema dünyasına da ilham kaynağı olmuştur. Görmezden gelinen bu duruma Haneke’nin sinemasal anlatımıyla izleyiciyi ortak etmesi ise onu bu bağlamda sıra dışı bir yönetmen haline getirmiştir.

      Yedinci Kıta’yı özetlersek ; hali vakti yerinde çağdaş Avusturyalı bir aile, küçük kızları Eva ile birlikte diğer kentliler gibi bayağı bir yaşam sürdürmektedirler. Ailenin durumu oldukça iyidir, gerek mühendis babanın iş yaşamında yükselişe geçmesi gerekse annesinden kalan yüklü miras ailenin refah düzeyini oldukça yükseltmiştir.Ancak küçük kızları Eva’nın, kör taklidi yaparak ailesinin ilgisini üzerine çekmeye çalışması , çocukları dahil her şeye duyarsızlaşmış olan anne-babayı hayatları üzerine radikal kararlar almaya sevkeder. Kent yaşamının her gün yinelenen monotonlugunun farkına varan ailenin umutsuz varoluşunu şiddetli bir yok oluş izler.

      Haneke’nin kamerayı insanlardan ziyade nesnelere yöneltmesi , diğer filmlerinde oldugu gibi Yedinci Kıta’da da görülür. Nesneleşen bir dünyaya gönderme yapan Haneke, bu yöntemle burjuvazinin nezih kahvaltı sahnelerini, uzun uzun süren sıkıcı alış-veriş sahnelerini de (para,kalabalık,aldısı-verdisi,fiyat,gürültü) izleyicinin gözüne sokmaktadır. Avusturyalı çekirdek aile yokoluşuna doğru ilerlerken, kahramanların zaman zaman sessiz kalışları ve Haneke’nin müzik veya herhangi bir efekt kullanmayışı izleyiciyi soğuk bir gerçeklikle baş başa bırakmaktadır.İnsanların bu raddeye gelmesinin yine sebebini kapitalizme ve onun yarattığı tüketim toplumuna bağlayan yönetmen , ailenin arabalarını satıp , bankadaki hesaplarını boşaltması ve kendilerine dair ne varsa parçalamaya başlamalarıyla çözümü açığa çıkarmaktadır. Aile, geride kendilerine dair hiçbir şey bırakmak istemezler . Filmde Haneke metafor olarak akvaryumu kullanmıştır. Sistemin içerisine sıkışmış bir insanlığı ifade eden akvaryum parçalandığında, anne ve kızın çaresiz tavırları görülür. Diğer bir konu ise sistemin her koşulda insanlara müdahale etmesi ve onları takip etmeye çalışmasıdır. Kendilerine ulaşılmasını istemeyen ailenin, telefonu açık bırakmasıyla eve gelen telefon tamir ekipleri de böylelikle Kafkavari bir konuyu tekrar gündeme getirmiş olurlar.

      Bu konunun, çeşitli yönetmenlerden birçok örneğini gördük. Haneke’yi farklı kılan taraf ise insanın kendisine ve çevresine karşı yabancılaşmasının sonucunda gelen şiddeti de gözler önüne sermesidir.

Torrent Linki: http://kat.ph/usearch/der%20siebente%20kontinent/

                                                                                                                                        Melih ÇAPRAZ